مرگ، آن‌گونه که در محاسبات عادی انسان‌ها معنا می‌شود، پایان است؛ نقطه‌ای برای بسته شدن پرونده یک زندگی. اما تاریخ، روایت دیگری دارد. تاریخ نشان داده است که مرگ، برای بزرگان، نه پایان که آغاز فصلی تازه از حضور است. آنان چنان در متن زمان و جان جامعه ریشه می‌دوانند که مرگ نیز توان بیرون کشیدن‌شان از حافظه ملت‌ها را ندارد. بلکه درست در همان لحظه‌ای که جسم از میان می‌رود، معنا گسترده‌تر می‌شود و شخصیت، از قالب فردی به یک «مکتب» ارتقا می‌یابد. انسانِ مؤمن تنها به اندازه سال‌های زیست خود زندگی نمی‌کند؛ به اندازه حقیقتی که در جان دیگران می‌کارد، امتداد می‌یابد. از همین روست که قرآن کریم از شهیدان به «احیا» یاد می‌کند و سنت الهی، مرگ را برای صاحبان رسالت، پلی به سوی گسترده‌تر شدن میدان اثرگذاری قرار می‌دهد. آنان از جهان نمی‌روند؛ شیوه حضورشان تغییر می‌کند. امام خمینی(ره) از این شمار بود. مردی که توانست در روزگار غلبه قرائت‌های سکولار از سیاست و اجتماع، بار دیگر دین را به مثابه نیرویی تمدن‌ساز در عرصه عمومی حاضر کند. او صرفاً یک رهبر سیاسی نبود؛ حامل نوعی خوانش فرهنگی از اسلام بود که انسان را در نسبت با خدا، جامعه، تاریخ و مسئولیت تعریف می‌کرد. از همین رو، رحلت او پایان یک دوره نشد؛ آغاز بازخوانی مستمر یک مکتب شد. هر سال که تقویم به چهاردهم خرداد می‌رسد، فرصتی می شود برای بازگشت به متن اندیشه‌ای که همچنان قدرت تفسیر مسائل امروز را دارد. حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای(ره) نیز در همین امتداد تاریخی معنا می‌یابند. استمرار یک گفتمان، تنها با حفظ ساختارهای سیاسی ممکن نمی‌شود؛ نیازمند بازتولید فرهنگی و معنایی است. آنچه در دهه‌های اخیر رخ داده، صرفاً اداره یک نظام سیاسی نبوده است؛ بلکه کوشش برای زنده نگه داشتن افقی فکری بوده که هویت دینی را با آگاهی تاریخی، استقلال فرهنگی و مسئولیت اجتماعی پیوند می‌زند. از این منظر، رهبری فراتر ازیک منصب سیاسی، نوعی هدایت فرهنگی و تمدنی است. با تامل در حیات مستمر رهبر کبیر و رهبر شهید می توان گفت اینان فراتر از قاب زمان، به «نمادهای هویت‌ساز» تبدیل ودر حافظه جمعی یک ملت، به مثابه کانون‌های معنا حضور پیدا می‌کنند. مناسبت‌های مرتبط با آنان لحظه‌های بازتولید هویت‌اند. هر بار که جامعه به سراغ چنین شخصیت‌هایی می‌رود، در واقع بخشی از روایت خود را دوباره می‌خواند و نسبتش را با آینده بازتعریف می‌کند. آری؛ مرگ، کوچک‌تر از آن است که بزرگان را به زیر کشد. این بزرگان‌اند که از مرگ نیز فرصتی برای تکرار خویش می‌سازند. آنان جلوه‌هایی ماندگار از حقیقتی همیشه زنده‌اند. تا تاریخ در مسیر خود پیش می‌رود، اندیشه و راه و مکتبِ شان نیز در بستر زمان جاری خواهد ماند. مکتبی که نه تنها برای امروز، بلکه برای فرداها و فرداهای دورتر نیز درس‌آموز و راهگشاست. این چراغ هرگز خاموش نمی شود.

ب / شماره 5829 / شنبه 16 خرداد 1405 / صفحه 3

blob:https://web.eitaa.com/53989261-d212-47fd-b1ce-fd225bd90297

Powered By
  BLOGFA.COM