بی سوادی با کوری تفاوت چندانی ندارد. بیناست که راه را از چاه باز می شناسد. با سواد است که سودای فردای بهتر دارد. صحابان نگاه فردانگرند که امروز، توسعه سواد و دانش را به عنوان یک واجب حکمرانی برمی گزینند. از این منظر است که می توان گفت، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای اجتماعی نظام جمهوری اسلامی ایران در بیش از چهار دهه گذشته، افزایش چشمگیر سطح سواد در جامعه بوده است. اگر به آمارهای رسمی و گزارش‌های معتبر نگاه کنیم، این تحولات همه‌جانبه و تأثیرگذار را می‌توان روشن‌تر دید. در سال‌های منتهی به انقلاب ۱۳۵۷، درصد قابل توجهی از جمعیت کشور – به‌ویژه زنان و دختران – از سواد حداقلی برخوردار نبودند. در سال ۱۳۵۵، نرخ سواد زنان در ایران تنها حدود ۳۵ درصد بود، و این میزان برای مردان حدود ۴۷ درصد گزارش شده است؛ در حالی که دختران و زنان اغلب به‌دلیل محرومیت‌های اجتماعی و فرهنگی از آموزش رسمی دور مانده بودند. اما پس از انقلاب، با آغاز برنامه‌های منسجم سوادآموزی و توسعه نظام آموزشی در سراسر کشور، این شاخص رشد قابل توجهی یافت. سرشماری‌های رسمی نشان می‌دهند که: تا سال ۱۳۶۵، نرخ سواد در میان زنان به بیش از ۵۲ درصد رسید – رقمی که در دهه‌های پیشین بسیار پایین بود. در دهه ۱۳۷۰، نرخ سواد بانوان به حدود ۷۴ درصد افزایش یافت و شکاف جنسیتی در آموزش به‌تدریج کاهش یافت. بررسی‌های آماری مربوط به سال‌های اخیر نیز تأیید می‌کند که اکنون تقریباً تمام دختران جوان در سنین ۱۵ تا ۲۴ سال قادر به خواندن و نوشتن هستند؛ برای مثال طبق آمار یونسکو در سال ۲۰۱۶ نرخ سواد این گروه سنی در میان دختران حدود ۹۸ درصد بوده است. این تحولات آماری نه‌تنها نشانه افزایش دسترسی به مدرسه و کتاب است، بلکه نماد تغییر نگرش اجتماعی نسبت به آموزش بانوان و دختران نیز محسوب می‌شود. روند رو به رشد مشارکت دختران در تمامی سطوح تحصیلی، از ابتدایی تا دانشگاه، بیانگر این واقعیت است که جامعه ایران در دهه‌های اخیر برای توانمندسازی زنان به‌عنوان نیروی فکری و مولد گام‌های اساسی برداشته است. نکته مهم این است که گسترش سواد در میان زنان تنها یک موفقیت آموزشی محسوب نمی‌شود؛ بلکه به‌معنای تقویت نقش آنان در سپهر اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. افزون بر افزایش نرخ سوادآموزی، سهم دختران در دانشگاه‌ها نیز چشمگیر بوده است و اکنون بیش از نیمی از دانشجویان ورودی را زنان تشکیل می‌دهند – امری که نشان‌دهنده تغییر اساسی در فرصت‌های آموزشی و چشم‌انداز زنان نسبت به گذشته است. علاوه بر این، کاهش فاصله سواد میان مناطق شهری و روستایی نیز یکی دیگر از پیامدهای این سیاست‌هاست. این پیشرفت‌ها باید در چارچوب رویکردهای کلان حکومتی و سیاست‌گذاری‌های نظام آموزشی دیده شوند: از گسترش شبکه مدارس در سراسر کشور تا تدوین برنامه‌های سوادآموزی ویژه بزرگسالان، برنامه‌هایی که به‌طور مستقیم به ارتقای کیفیت زندگی و مشارکت اجتماعی اقشار مختلف جامعه کمک کرده‌اند.

ب / شماره 5761 / سه شنبه 14 بهمن 1404 / صفحه 4

http://archive.birjandemrooz.com/PDF/14041114.pdf

+ نوشته شده در  جمعه هفدهم بهمن ۱۴۰۴ساعت 16:22  توسط غلامرضا بنی اسدی  |