خط هایی هست در تاریخ که اگر درست خوانده شود ضریب خطا در جامعه و نظام حکمرانی پایین می آید. از آن جمله است این که «رپایتدکروسینسکی»، راهب لهستانی، می نویسد:"شاه عباس، بزرگان را با جان و مردم را با مال مجازات می‌کرد." که روزگاری به ایران سفر و دربار شاه عباس صفوی را مطالعه کرد، این جمله به یادگار گذاشت که امروز هم خواندن شنیدنش بیداربخش است. یعنی در آن روزگار، حاکم اگر خطا می‌کرد، جانش در کف بود و رعیت، اگر لغزشی داشت، نهایتش جریمه می شد و اندک مالی از کف می داد. اما امروز چطور؟ عدالت، به کدام سو ایستاده است؟ آیا همچنان نگاه قانون، یکسان است؟ یا چشمان عدالت، فقط وقتی باز می‌شود که پای یک فرد عادی در میان باشد؟

ما در سال‌هایی زندگی می‌کنیم که گاه می‌بینیم فلان مقام سیاسی، برای جوان معترض – ولو خطاکار – تقاضای اشد مجازات می‌کند، اما وقتی فرزند خود یا نزدیکانش در مظان اتهام باشند، زبانش لطیف می‌شود و چهره‌اش رئوف. حتی وقتی جرم فرزندش به نفاق رسمی هم ثابت می شود باز دلش نرم و زبانش گرم و طلبکار است.

این ها خوب نیست که بسیار هم بد است. هم خلاف مروت و انصاف است و هم خلاف سیاست و اخلاق حکمرانی. این قبیل افراد باید بر خویش و فرزندان و نزدیکان خویش بسیار سخت بگیرند تا مردم از نظام دور نشوند. ترازو را به عدالت برپای دارند حتی اگر به دار نزدیکان حکم کند. این که

فلان نامدار اقتصادی یا وابسته سیاسی و یا همراه و.... به رغم خلاف سنگین، حکمی سبک بگیرد و از افکار عمومی دور شود. اما جوانی که در فضای مجازی چیزی نوشت که نباید، مجازاتی می بیند که نشاید، حال جامعه را بد می کند. نمی خواهم نام ببرم و از

پرونده‌ها را فهرست کنم. نمی خواهم گستره نقد و هشدار را به دایره مثال ها محدود شود. خود مسئولان محترم لیست دارند از این موارد. فقط به حرمت انقلاب و شهدایی که این روزها سوگوارشان هستیم، یه یاد می آوریم که باید در مواجهه با زورداران از زور بیشتر استفاده کرد. رحم و شفقتی که باید در کار شود سهم افراد ضعیف است که خطای شان هم از سر ضعف است.

یادمان نرود، اسلام عزیز ما، پیش از هر چیز، پیام‌آور عدالت است.امام علی (ع) می‌فرماید: " العدلُ یضعُ الأمورَ مواضعَها؛ عدالت، یعنی هر چیز در جای خودش" یعنی مسئول خطاکار، باید زودتر و جدی‌تر بازخواست شود تا مردم باور کنند قانون، فقط برای افرادعادی‌ نیست. اگر می‌خواهیم اعتماد عمومی ارتقا یابد، اگر قرار است دل ها همراه ترشود، باید عدالت را به جایگاه اصلی‌اش بازگردانیم؛ عدالتی که گردن زر و زور را هم می‌زند. پیشنهاد می‌کنم، گاهی آن جمله کهنه راهب لهستانی را با صدای بلند بخوانیم؛ شاید بیداری از همین بازخوانی آغاز شود؛" شاه عباس، بزرگان را با جان و مردم را با مال مجازات می‌کرد."

ب / شماره 5628 / دوشنبه 13 مرداد 1404 / صفحه 3

Powered By
  BLOGFA.COM