ما ایرانی هستیم. این "هستیم" هم ناظر به گذشته های دور است و هم به آینده های دورتر. ما ایرانی خواهیم ماند. ما دنیا دیده و دنیا خوانده ایم. می دانیم در جهانی که پیوندهای جهانی‌شدن، مرزهای سنتی را در ظاهر کمرنگ کرده‌اند، هنوز "سیم خاردار مرز" برای ملت‌ها معنایی روشن و متمایز دارد. برای ما، ایرانیان، مرز فقط خطی بر نقشه نیست؛ مرز، حافظ هویت تاریخی، زبان، فرهنگ و شرافتی است که قرن‌ها در برابر توفان‌های گوناگون ایستاده است. از همین رو، سخن گفتن از ملی‌گرایی و ایران‌محوری، نه بازگشت به انزوا، که ضرورتی برای بقا و بالندگی است. ایرانی ماندن یعنی ایستادن پای ماندگاری ایران. پای اعتلای وطن. ما درس ها گرفته ایم از همین جنگِ کوتاه اما بسیار عمیق و پر دامنه 12 روزه. در فراز و فرود و خوانش روزگار فهمیدیم آنچه در این میان حیاتی است، ملی‌گرایی متوازن است. نه آن‌گونه که به نفی دیگران بینجامد، و نه چنانکه ما را از واقعیت‌های درونی کشور غافل کند. ایران‌محوری متوازن یعنی محوریت دادن به منافع، تاریخ، زبان و فرهنگ ایران، اما در عین حال پرهیز از خودبزرگ‌بینی و فروکاستن دیگر ملت‌ها. چنین نگاهی می‌تواند پاسخی عاقلانه به شرایط امروز منطقه‌ای و جهانی باشد، خاصه وقتی به تفاوت‌های عینی میان «این سوی سیم خاردار» و آن سویش توجه کنیم.

این سوی مرز، ما ایرانی هستیم: با زبان فارسی، حافظ و فردوسی، تجربه مشروطه، رنج و افتخار جنگ، و خاطره‌ی تمدنی که هنوز زنده است. آن سوی مرز، هرچند ممکن است هم‌زبانانی یا هم‌فرهنگانی باشند، اما ساختارهای سیاسی، منافع، وفاداری‌ها و حافظه‌ جمعی‌شان متفاوت است. اشتراک زبانی یا قومی، به‌تنهایی دلیلی برای یکی‌انگاری نیست. واقعیت این است که تاریخ، مرزها را پدید آورده تا تمایزهای واقعی را به رسمیت بشناسد، نه آنکه حسرت گذشته‌ای ناممکن را زنده نگه دارد. این تمایز هاست که ما را متفاوت می کند. ما در همین فصل سخت 12 روزه به این فهم رسیدیم که ایران‌محوری، اگر متوازن و عاقلانه باشد، می‌تواند موتور توسعه و انسجام ملی شود. چنین نگاهی بر منافع ملی تأکید می‌ورزد، بدون آنکه در تله‌ خودشیفتگی تاریخی یا ناسیونالیسم افراطی بیفتد. در چنین رویکردی، ایران نه در نفی دیگران، که در فهم خویشتن معنا می‌یابد.

امروز که مرزها نه تنها با سیم‌خاردار که با روایت‌ها، رسانه‌ها و منافع بزرگ‌تر احاطه شده‌اند، بیش از همیشه باید بدانیم کجا ایستاده‌ایم، که هستیم، و برای چه چیزی باید بایستیم. این آگاهی، خود بنیان ملی‌گرایی‌ای متعادل و ایران‌محورانه است. که می تواند ما را در گام نهادن به آینده ای روشن، موفق گرداند.

ب / شماره 5614 / سه شنبه 24 تیر 1404 / صفحه 3

http://archive.birjandemrooz.com/PDF/14040424.pdf

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و چهارم تیر ۱۴۰۴ساعت 12:43  توسط غلامرضا بنی اسدی  |