زمین، وقتی ترک برمی‌دارد، فریاد نمی‌زند؛ با وقار در خود می شکند، بی‌صدا چین می خورد و پیر می شود. زمین فریاد نمی زند اما اگر به هنگام و در زمانِ خود صدایش را نشنویم ناگهان دیر می شود، خیلی دیر! حواس مان باشد به صدای خاک خراسان جنوبی. گوشِ هوش می خواهد تا بشنود ناله زمین را که می‌گوید: "خسته‌ام، از بی‌توجهی... از ندانم‌کاری... از دست‌هایی که یا بسته‌اند یا خسته." واقعیت این است: خراسان جنوبی دارد به سمت بیابان‌کامل شدن می‌رود؛ با گام‌هایی که نه از روی اختیار، که از روی اجبار است. تغییر اقلیم، خشکسالی‌های زنجیره‌ای، نابودی پوشش گیاهی، تخریب بی‌رویه معادن، و فرهنگی که هنوز طبیعت را "منبع مصرفی" می‌بیند، نه "همخانه زندگی" همه دست‌به‌دست هم داده‌اند تا این دیار را به آستانه فرسایش و فراموشی ببرند. این اما ما را خود ما آدم ها را هم دچار فرسایشی ممتد می کند که اگر چاره نکنیم به مرگ خواهیم رسید. مرگ فرصت ها، مرگ استعداد ها، مرگ ظرفیت ها. باید کاری کرد. پیش از آن که "خیلی دیر شود" دیر که شده است!

باید اول بسم الله گفت و با خودِ مردم آغاز کرد. بیابان را با مردم می‌توان عقب راند، نه فقط با بودجه‌ای که در کاغذ می‌آید و در مسیر می‌ریزد. طرح‌های بیابان‌زدایی باید رنگ مردم بگیرد، با مشارکت شوراهای محلی، سازمان‌های مردم‌نهاد، و دل‌هایی که هنوز به سبز شدن ایمان دارند.

مرتع‌ها را باید نه با بولدوزر، که با بذر زنده کرد. گونه‌های بومی مثل "گز"، "تاغ"، "اسکنبیل" و "قیچ" که در دل سخت‌جانی این اقلیم ریشه دارند، می‌توانند دوباره سبز شوند اگر دست‌مان را از سر طبیعت برداریم و بگذاریم خودش برخیزد. آب کم است، بله، ولی اراده کم‌تر از آن است که اگر نه این بود روزگار طبیعت استان هم جور بهتری رقم می خورد. برای برون رفت از این شرایط بازهم باید به خود نگاه کنیم. به خانه و خانواده خود. فرزندان‌مان اگر از کودکی بفهمند که درخت فقط چوب نیست، و رودخانه فقط آب نیست، که هر کدام تاریخ و زندگی‌اند، آنگاه می‌توان به فردای بهتری امید بست. رسانه‌ها، به‌ویژه صداوسیمای محلی، می‌توانند با ساخت مستندها و برنامه‌هایی مردمی، عشق به طبیعت را به خانه‌ها بیاورند.

خراسان جنوبی، اگرچه سال ها خشک است در تکرارِ مکرر خشکسالی ، ولی هنوز دلِ زنده دارد. اگر با زبان تدبیر و دلِ دلسوزی به سراغش برویم، هنوز می‌توان سبزی را در شوره‌زار دید، و باران را در نگاه مردم. فقط باید نخواستن را کنار بگذاریم. بخواهیم که توانستن از پی آن می آید. توانستن هم جانی دوباره می بخشد به زمین.

ب / شماره 5613 / دوشنبه 23 تیر 1404 / صفحه 3

http://archive.birjandemrooz.com/PDF/14040423.pdf

Powered By
  BLOGFA.COM