آدم عاقل از آتش دوری می کند. از هرچه به تمامیت جسمی، جانی آسیب می رساند باید دوری کرد. این حکمِ عقل است. از هر چه و هر که به تمامیت عِرض و آبروی آدمی صدمه می زند هم باید به شدت دوری کرد. در باره اولی می شود به آیه 195 سوره مبارکه بقره، توجه داد که به تصریح می فرماید:" وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ؛ و خود را به مهلکه و خطر در نیفکنید." دومی را هم به این کلام امام علی باید هشدار داد که:" مَنْ وَضَعَ نَفْسَهُ مَوَاضِعَ التُّهَمَةِ، فَلَا يَلُومَنَّ مَنْ أَسَاءَ بِهِ الظَّنَ؛ هر كه به جاهايى رود كه تهمت انگيز است، نبايد كسى را كه به او بدگمان شده است، ملامت كند." به هر حال افراد اگر به شنیده های خود اعتماد نکنند به دیده های خود حتما توجه دارند هرچند ممکن است دیده ها شان هم با واقعیت ناهمساز باشد و از حقیقت بی بهره. اما می بینند و قضاوت می کنند. می بینند و قضاوت می کنند و رفتار خود در برابر فرد را بر همین اساس تنظیم می کنند. تنظیمی که گاه نظم زندگی آدم را مختل می کند. به همین خاطر است که باید کلام رسول اعظم الهی(ص) را به گوش کشید که می فرمایند:" اجتنبوا من مواضع التهم؛ از مواضع تهمت بپرهیزید." این علاوه بر تعلیم نبوی، حکم عقل نیز هست که از مواضعی که باعث می شود دیگران به اشتباه بیفتند و مورد تهمت واقع شویم، باید دوری کنیم. گناه نکردن یک تکلیف است و از بین بردن سبب بدبینی دیگران تکلیفی دیگر. هر دو را باید مورد توجه و عمل قرار داد. این اما یک تکلیف مضاعف و واجب سیاسی هم هست برای کسانی که در جایگاه مسئولیت قرار دارند. حق ندارند کاری بکنند که در مظان اتهام قرار گیرند. شاید بی گناه باشند اما بی احتیاطی شان، یک گناه اجتماعی را خلق می کند که خلایق گرفتار آن می شوند. این هم سرمایه اجتماعی نظام را به شدت آسیب می زند. سرمایه ای که بیت المال معنوی ملت و کشور است. مراقب خود باشیم و علواه بر این از موقعیت هایی که در آن احساس دوست داشتن، ارزش و احترام نمی کنیم هم دوری گزینیم. این یک نوع مراقبت از خود است. ما هم نسبت به خود مسئولیم و هم جایگاه خود. این هم اقتضا می کند تا با خود مراقبتی، راه خطای دید دیگران را هم بگیریم.

ب / شماره 5544 / سه شنبه / 19 فروردین 1404 / صفحه 4

http://archive.birjandemrooz.com/PDF/14040119.pdf

+ نوشته شده در  سه شنبه نوزدهم فروردین ۱۴۰۴ساعت 11:42  توسط غلامرضا بنی اسدی  |