پیامبر مکرم اسلام(ص) راه را نشان دادند، هنگامی که کاروان بازگشته از حج را در «غدیر خم» فرو نشاندند، تا قبل از آن که هر کاروان به راهی برود، راه حقیقی و «صراط مستقیم» رستگاری را برای همیشه عصرها و نسل ها نشان دهند و نشانه گذاری کنند، لذا پرداختن به غدیر هم باید مطالعه عملی، آن راه، آن نشان و آن نشانه ها باشد، و الا فاصله زمینی ما با «خم» هزاران فرسنگ است و فاصله زمانی ما با «غدیر» قرن ها فاصله. اما با راهی که پیامبر نشان دادند، هنگامی که دست «علی» را به دست گرفتند و همه عشق خود را به واژه ها دادند که «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» تا کسی راه را گم نکند که راه ولایت عملی علی است و سپس به دعا این راه را استحکام بخشیدند «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه» که خدایا! دوست بدار دوست داران علی را و دشمن بدار آنانی که با او دشمنی می کنند. یعنی آنان که با راه علی که صراط مستقیم ایمان است دوستی دارند را دوست و آنانکه بر سر این راه مانع ایجاد می کنند را دشمن بدار. و این دعا، همیشگی است، چنانکه آن «راه» نمایی همیشگی است و این یعنی ما دیروز و امروز و فردا مخاطب پیام و مشمول دعای پیامبر بزرگوار هستیم. این که در کدام تعریف می گنجیم و لطف دعای ایشان شامل حال ما می شود یا - خدای نکرده - ذیل نفرین ایشان قرار می گیریم بسته به عملکرد خود ما دارد. این که با دوست داشتن عملی امام ایمان وثیق خود را به پیامبر اکرم هم نشان دهیم و ژرفای توحید خویش را به تماشا بگذاریم یا به دشمنی با رفتار علوی، عمق کینه خود را به رسول ا... نشان دهیم.

چه وقتی حضرت رسول از میان آن همه دست علی(ع) را بالا می برند به این معناست که هندسه شخصیتی مولا علی را نزدیک ترین به شخصیت خود می دانند و تحقق اهداف بعثت را که همانا به کمال رساندن اخلاق انسانی باشد در ولایت ایشان می بینند و لذا «راه» را در پیروی از امام علی می دانند و این هرگز ربطی به خویشاوندی خونی امام علی با حضرت رسول نداشت که پیامبر پیش از این نشان داده بودند، که خویشاوندی خونی اگر با هم خانوادگی عقیدتی همراه نباشد، همان به که به «تبت یدا» بریده شود تا جا برای پر کشیدن خویشاوندان عقیدتی باز شود و سلمان ها به مقام «منا اهل البیت» برکشیده شوند.

پس حضرت رسول براساس فرمان خدا، شبیه ترین افراد به خویش را ولایت بخشید تا اهداف بعثت به تحقق نزدیک تر شود و در مدرسه تربیتی امام علی علیه السلام چه در سکوت ۲۵ ساله و چه در حکومت ۵ ساله، شاهد تلاش امام برای ارتقای اخلاقی جامعه هستیم و پالایش «ضد اخلاقی ها» از رفتار مردم، در این مکتب است که سوای آنچه به حوزه خصوصی افراد مربوط می شود و باید پوشیده بماند، دیگر رفتارها مخصوصا رفتار حاکمان باید در خانه شیشه ای باشد تا همه ببینند و « امر به معروف و نهی از منکر» جامعه را به خانه شیشه ای تبدیل می کند که همه باید مراقب رفتار خود باشند و همه نیز نسبت به رفتار خود و کردار همدیگر مسئولند و نمی توانند از زیربار مسئولیت شانه خالی کنند، چنانکه کسی نمی تواند بر رفتار عمومی خود چادر خصوصی بکشد تا رانت ها ایجاد شود. در این باره باز هم خواهیم نوشت.