خدا لعنت کند کسی که بدی را شروع کند... این را بنده خدایی می گفت که پاسخ بدی را با بدی داده بود و انگار وجدان آسوده داشت که «کلوخ انداز را پاداش سنگ است» و چون دیگری بدی را شروع کرده است، او هم این مجوز را دارد که یا بدتر و یا حداقل مساوی شروع کننده بدی، به او پاسخ دهد. تازه پس از پاسخ، راحت تر از پیش هم سر بر بالین بگذارد و با روان آرام بخوابد! او معتقد بود چون شروع کننده به بدی نیست پس لاجرم گناهی هم ندارد و در پاسخ به بدی جرمی هم مرتکب نمی شود! من اما گفتم در این که اخلاق و عرف برای شروع کننده به بدی گناهی افزون تر قائل اند، بحثی نیست اما هیچ کس پاسخ دهنده ای را که بدی را با بدی پاسخ می دهد هم تبرئه نمی کند. قانون برای هر کدام از طرفین مجازات در نظر می گیرد و «دیه»ای که هر فرد باید بپردازد مشخص است و به صرف این که طرف شروع کننده دعوا نبوده است، او را از پرداخت دیه و تحمل مجازات نمی رهاند بلکه چه شروع کننده و چه پاسخ دهنده هرکدام باید پاسخ گوی اعمال خود باشند و این یعنی، پاسخ بد، به رفتار بد دیگری هم زشت و مستوجب عقوبت است. یک نکته دیگر را هم به یادش آوردم که هیچ گاه در سیره انبیا و ائمه علیهم السلام نمی خوانیم که در برابر بدی دیگری، بدی کرده باشند، بلکه  آن چه هست، اوج خوبی در برابر همه بدی هاست و باز مثال زدم ماجرای مشهور مرد شامی را که در خانه امام مجتبی(ع) رفت و به ایشان و مولا علی(ع) توهین کرد؛ اما امام او را به کرامت نواختند تا جایی که مرد شامی فاصله پشیمانی و ایمان را یک نفس پیمود و به حقانیت ایشان گواهی داد. پس ما اگر بر صراط ائمه(ع) هستیم حق نداریم در برابر بدی، جز به خوبی پاسخ گوییم. راز جاودانگی مولا علی(ع) نیز در این است که در برابر پیمان شکنی مثل معاویه، به عهدش وفا می کند. بدگفتاری و بدکرداری خوارج را تحمل می کند و حق شان از بیت المال را پاس می دارد، در برابر همه جز به نیکی رفتار نمی کند و... حیف است ما که داعیه دار الگوبرداری از رفتار ائمه در زندگی فردی و اجتماعی خود هستیم، با پاسخ بد به بدی دیگری، در زشت تر شدن فضای جامعه نقش داشته باشیم چه اگر قرار باشد وقتی فردی، یک گل از باغ ما کند ما یک شاخه از چمن گل باغش بشکنیم، فردا روز گلی نخواهد ماند تا چشم ها را بنوازد. اما اگر در مقابل آن که یک گل از باغ ما کند، ما یک گل برای او بکاریم، همه جامعه ما گلستان خواهد شد و زندگی در جامعه گلستان زیباتر، سرشار از آرامش و در یک کلام مومنانه تر خواهد بود. کسی دروغ را با دروغ پاسخ نمی دهد، چه هر دو حرام است. پاسخ بدی با بدی، رسم بدان روزگار است. پس اگر می خواهیم در میان خوبان باشیم، همواره خوبی کنیم حتی در برابر بدان...

درباره وبلاگ

منوی اصلی

آرشیو مطالب

پیوندها